1927 yılında doğan Dr. Vernon L. Smith, otizm hakkında neredeyse hiçbir bilginin olmadığı bir dönemde çocukluğunu ve eğitim hayatını geçirdi. Farklı düşünme biçimi, sosyal uyum zorlukları ve derin odaklanma hali, o yıllarda bir avantajdan çok “uyumsuzluk” olarak görülüyordu. Ancak Smith’in hayatı, bu algının ne kadar eksik olduğunu kanıtlayan güçlü bir örnek oldu.

Smith, 1955 yılında Harvard Üniversitesi’nde ekonomi doktorasını tamamladı. Akademik kariyeri boyunca, ekonomi bilimine yeni bir bakış açısı kazandıran deneysel ekonomi alanının kurucularından biri oldu.
Ekonomik teorilerin yalnızca matematiksel modellerle değil, gerçek insanlar ve deneyler üzerinden test edilmesi gerektiğini savundu.

Bu yaklaşım, ekonomi biliminin yönünü değiştirdi.

2002 yılında Dr. Vernon L. Smith, kuramsal ekonomi alanına yaptığı bu öncü katkılar sayesinde Nobel Ekonomi Ödülü’ne layık görüldü. ?

Smith, Şubat 2005’te, 78 yaşındayken otizm spektrumunda olduğunu kamuoyuyla paylaştı. Bu açıklama, özellikle akademi dünyasında büyük yankı uyandırdı.

Kendi deyimiyle, başarısının ardında otizmin getirdiği:

• derin ve uzun süreli odaklanma,

• detaylara hassasiyet,

• kalıpların dışında düşünme becerisi

yatıyordu.

Smith, röportajlarında insanların dikkatinin kolayca dağıldığı konulara karşı kendisinin “doğal bir bağışıklığı” olduğunu, bunun da bilimsel üretkenliğini artırdığını sıkça vurguluyor.

Otizmi Bir Eksiklik Değil, Bir Güç Olarak Görmek

Vernon L. Smith, otizmi “aşılması gereken bir rahatsızlık” olarak tanımlamıyor. Aksine, onu başarı yolculuğunun ayrılmaz bir parçası olarak görüyor.

“Toplumun, farklı işleyen zihinlerin bazı spesifik avantajlara sahip olabileceğini kabul etmesi gerekiyor.
Etnik çeşitlilik konusunda önemli bir yol kat ettik; ancak nöroçeşitlilik hâlâ yeterince tanınmıyor.
Üretken ve tatmin edici bir dünyada yaşamak için aynı şekilde düşünmek zorunda değiliz.”

Bu sözleriyle Smith, nöroçeşitliliğin yalnızca bireysel değil, toplumsal bir kazanım olduğuna dikkat çekiyor.

Nöroçeşitlilik ve Başarı Mümkün

Bugün yapılan pek çok araştırma, otizmli bireylerin uygun ortamlar sağlandığında:

• analiz,

• problem çözme,

• odaklanma,

• yenilikçi düşünme

gibi alanlarda güçlü katkılar sunduğunu gösteriyor.

Dr. Vernon L. Smith’in hikâyesi, otizmli bireylerin potansiyellerinin doğru destekle nasıl açığa çıkabileceğinin en çarpıcı örneklerinden biri.

İlham Veren Bir Hatırlatma

Vernon L. Smith bize şunu hatırlatıyor:
Başarı tek bir yoldan, tek bir düşünme biçiminden geçmiyor.

Farklılıklar, doğru koşullar altında yalnızca bireyleri değil, bilimi, iş dünyasını ve toplumu ileri taşıyor.
Nöroçeşitliliği tanıyan ve kapsayan bir dünya, hepimiz için daha üretken ve daha adil bir gelecek demek. ?